Nhiều chủ nhà ở Nghệ An chỉ nghĩ đến chuyện diệt mối khi công trình đã hoàn thiện và bắt đầu xuất hiện dấu hiệu phá hoại. Tuy nhiên, biện pháp hiệu quả và tiết kiệm nhất lại nằm ở giai đoạn xây dựng, khi nền móng còn đang thi công. Phòng mối cho công trình mới không chỉ rẻ hơn nhiều lần so với diệt mối sau này mà còn tạo ra một lớp bảo vệ bền vững cho toàn bộ kết cấu trong hàng chục năm. Đây là hạng mục mà các công trình lớn, công sở, trường học bắt buộc phải thực hiện, nhưng nhà dân lại thường bỏ qua vì chưa hiểu rõ tầm quan trọng.
Vì sao phải chống mối từ nền móng
Mối đất tấn công công trình chủ yếu từ dưới lòng đất đi lên. Chúng len lỏi qua các khe nứt của bê tông, theo đường ống kỹ thuật, theo mạch ngừng thi công để xâm nhập vào bên trong và tìm đến nguồn gỗ. Nếu chỉ xử lý bề mặt sau khi xây xong, ta không thể chặn được con đường đi lên này từ gốc. Ngược lại, khi tạo một hàng rào hóa chất phòng mối ngay dưới nền và quanh móng trước khi đổ bê tông, ta dựng nên một lớp chắn liên tục mà mối không thể vượt qua. Bất kỳ con mối nào cố gắng chui lên sẽ tiếp xúc với hóa chất và bị tiêu diệt hoặc buộc phải quay đầu.
Các lớp phòng mối trong thi công
Một quy trình phòng mối nền móng đầy đủ thường gồm nhiều lớp bảo vệ phối hợp với nhau. Trước hết là xử lý lớp đất nền sau khi san lấp, đầm chặt, bằng cách phun đều dung dịch phòng mối tạo thành một mặt phẳng hóa chất bên dưới toàn bộ diện tích sàn tầng trệt. Tiếp theo là xử lý phần tiếp giáp giữa móng và tường, các vị trí chân cột, hố ga, đường ống xuyên sàn, vì đây là những điểm yếu mối hay lợi dụng. Cuối cùng là tạo hào phòng mối chạy dọc theo chu vi bên ngoài công trình, ngăn đàn mối từ khu đất lân cận tiến vào.
Thời điểm vàng để thực hiện
Mỗi lớp phòng mối phải được thi công đúng vào thời điểm thích hợp trong tiến trình xây dựng, và một khi đã bỏ lỡ thì rất khó làm lại. Việc xử lý đất nền phải hoàn tất sau khi đầm nền nhưng trước khi đổ bê tông lót và đổ sàn. Khi sàn bê tông đã hình thành, ta không còn cách nào tạo lớp chắn bên dưới nữa. Tương tự, việc xử lý chân tường cần làm trước khi tô trát hoàn thiện. Vì vậy, chủ nhà nên liên hệ đơn vị phòng mối ngay từ khi lên kế hoạch thi công phần thô, để phối hợp lịch trình với nhà thầu xây dựng một cách nhịp nhàng.
Phòng mối cho công trình cải tạo
Với những ngôi nhà đang cải tạo, nâng cấp, vẫn có cơ hội bổ sung biện pháp phòng mối dù không trọn vẹn như xây mới. Khi đục phá nền cũ để làm lại, đây là dịp tốt để xử lý hóa chất cho phần đất lộ ra. Khi lắp đặt sàn gỗ, ốp tường gỗ hay đóng trần mới, nên xử lý phòng mối cho vật liệu và bề mặt tiếp xúc. Đặc biệt các khu vực ẩm như nhà vệ sinh, bếp, ban công cần được chú ý vì độ ẩm cao thu hút mối.
- Xử lý đất nền sau khi đầm chặt, trước khi đổ bê tông lót.
- Phun hóa chất tại chân cột, mạch ngừng, vị trí ống xuyên sàn.
- Tạo hào phòng mối quanh chu vi công trình.
- Xử lý vật liệu gỗ trước khi lắp đặt vào công trình.
Lựa chọn hóa chất và đơn vị thi công
Hóa chất phòng mối công trình cần là loại được phép lưu hành, có thời gian tồn lưu trong đất dài để duy trì hiệu lực bảo vệ qua nhiều năm. Liều lượng và nồng độ phải tuân thủ đúng định mức kỹ thuật cho từng mét vuông và mét khối đất. Đây không phải công việc tự làm được mà cần đơn vị chuyên nghiệp có kinh nghiệm, biết cách phối hợp với tiến độ xây dựng và lập hồ sơ nghiệm thu rõ ràng. Khoản đầu tư cho phòng mối nền móng thường rất nhỏ so với tổng giá trị công trình, nhưng đổi lại là sự yên tâm lâu dài, tránh được chi phí sửa chữa và diệt mối tốn kém về sau. Với điều kiện đất đai và khí hậu thuận lợi cho mối phát triển như ở Nghệ An, đây là khoản chi rất đáng giá.